กันสาดที่ดี ต้องลาดไม่น้อยกว่าที่ผู้ผลิตแผ่นหลังคารุ่นนั้นกำหนด ยื่นพอกับความสูงและทิศฝนของหน้างาน และมีทางให้น้ำไปต่อโดยไม่กระเด็นใส่บ้าน ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกบ้าน เพราะความสูงจุดยึด วัสดุ และลมต่างกัน แต่หลักคิดใช้ได้เหมือนกัน
บทความนี้ช่างรงค์อธิบายหลักเรื่องระยะยื่น องศา และรางน้ำ ให้คุณคุยกับช่างได้ตรงจุด รายละเอียดงานดูที่หน้าหลังคากันสาด
ความลาด (องศา) คิดยังไง
ทำไมกันสาดต้องลาด
หลังคาไม่ได้กันน้ำด้วยตัวแผ่นอย่างเดียว แต่กันน้ำด้วย การที่น้ำไหลออกไปเร็วก่อนจะซึมเข้ารอยต่อ รอยทับของแผ่น หัวสกรู และแนวรอยต่อกับผนัง ล้วนเป็นช่องเล็กๆ ถ้าน้ำไหลช้าหรือขัง น้ำมีเวลาซึมเข้า ยิ่งลมพัด น้ำจะย้อนขึ้นตามลอน
ความลาดขั้นต่ำมาจากผู้ผลิต
แผ่นหลังคาแต่ละชนิดและแต่ละรุ่นมีความลาดขั้นต่ำที่ผู้ผลิตแนะนำ เช่น เมทัลชีทลอนสูงกับลอนเตี้ย ไวนิล หรือโพลีคาร์บอเนต ค่าไม่เหมือนกัน และบางรุ่นกำหนดความยาวแผ่นหรือระยะทับแผ่นควบคู่ไปด้วย
ช่างจึงไม่ใช้ตัวเลขจากความจำอย่างเดียว ต้องเปิดดูเอกสารของผู้ผลิตรุ่นที่จะใช้ ถ้าคุณซื้อแผ่นเอง ขอเอกสารจากร้านวัสดุหรือดูในเว็บผู้ผลิตได้
- ความลาดขั้นต่ำ ดูคำแนะนำของผู้ผลิตแผ่นหลังคารุ่นที่เลือก
- ความลาดที่ทำได้จริง ช่างวัดความสูงจุดยึดกับระยะยื่น แล้วแจ้งหลังดูหน้างาน และระบุไว้ในใบเสนอราคา
ลาดมากขึ้นดีกว่าไหม
โดยทั่วไป ลาดมากน้ำไหลดีกว่า แต่มีข้อจำกัด
- จุดยึดกับบ้านมีความสูงจำกัด ลาดมากปลายกันสาดจะเตี้ย เดินชนหรือบังวิว
- ปลายต่ำ มองจากในบ้านจะเห็นหลังคาเยอะ บ้านอาจมืดขึ้น
- ต้องหาจุดลงตัวระหว่างน้ำไหลดีกับความสูงใช้งาน
วัดความลาดยังไง
ความลาดบอกได้ทั้งเป็นองศา และเป็นอัตราส่วนระยะตั้งต่อระยะนอน เช่น ยื่นออกไปเท่านี้ ต้องต่ำลงเท่านี้ ผู้ผลิตบางรายใช้แบบหนึ่ง บางรายใช้อีกแบบ เวลาคุยกับช่างให้ถามให้ชัดว่าหมายถึงแบบไหน
ระยะยื่นคิดยังไง
ยื่นตามสิ่งที่อยากป้องกัน
เริ่มจากถามตัวเองว่าอยากกันอะไร
- กันฝนเข้าหน้าต่าง ไม่ต้องยื่นมากเท่ากันสาดคลุมทางเดิน
- คลุมทางเดินหรือที่นั่ง ต้องยื่นพอให้คนเดินหรือนั่งแล้วฝนไม่โดน
- กันแดดบ่าย ต้องดูทิศแดด แดดบ่ายเฉียงต่ำ ยื่นเท่าไหร่ก็อาจกันไม่หมด
ความสูงกับฝนเฉียง
ฝนไม่ได้ตกตรงลงมาเสมอ ลมพัดให้ฝนเฉียงเข้ามาใต้กันสาด ยิ่งกันสาดติดตั้งสูง ฝนเฉียงยิ่งเข้าได้ลึก ถ้าจุดยึดสูงมาก ต้องยื่นยาวขึ้นหรือเสริมแผงกันฝนด้านข้าง
ด้านที่ลมมรสุมพัดเข้าบ้าน ฝนสาดแรงกว่าด้านอื่น ช่างจะดูคราบน้ำบนผนังและพื้นเดิม ช่วยบอกได้ว่าฝนสาดเข้ามาถึงไหน
ยื่นยาวต้องคิดเรื่องโครง
- กันสาดยื่นลอยไม่มีเสา ยิ่งยื่นยาว โครงและจุดยึดต้องรับแรงงัดมากขึ้น
- ถ้ายื่นยาว บางหน้างานควรเพิ่มเสาด้านนอก แยกโครงสร้างจากบ้าน ดูเหตุผลในต่อเติมยังไงไม่ให้บ้านเดิมร้าว
- ต้องเพิ่มเสาหรือไม่ ช่างดูจากระยะยื่น จุดยึด และวัสดุ แล้วแจ้งหลังดูหน้างาน
- ระยะแป (เหล็กที่วางขวางรับแผ่นหลังคา) ต้องไม่ห่างเกินที่ผู้ผลิตแผ่นกำหนด
รางน้ำต้องมีไหม
ควรมีรางน้ำเมื่อ
- น้ำตกลงทางเดินเข้าบ้าน ที่จอดรถ หรือหน้าประตู
- น้ำตกลงรั้วหรือที่ดินเพื่อนบ้าน
- น้ำกระเด็นเข้าผนัง ทำให้ผนังชื้น สีลอก
- ใต้ปลายกันสาดเป็นพื้นดิน น้ำตกเป็นแนวจนดินเป็นร่อง
- กันสาดใหญ่ รับน้ำมาก หรือรับน้ำจากหลังคาบ้านเดิมด้วย
อาจไม่ต้องมีเมื่อ
- กันสาดเล็ก น้ำตกลงสนามหรือรางระบายน้ำที่มีอยู่แล้ว
- ไม่มีคนเดินผ่านใต้แนวน้ำตก และน้ำไม่กระเด็นเข้าบ้าน
รางน้ำที่ใช้งานได้จริง
- ลาดไปทางท่อลง รางที่ติดตั้งแนวราบสนิท น้ำจะขังและเกิดตะกอน
- ท่อลงพอกับปริมาณน้ำ ฝนหนักถ้าท่อลงน้อย น้ำจะล้นขอบราง
- ปลายท่อมีทางไปต่อ ลงรางระบายน้ำหรือบ่อพัก ไม่ใช่ปล่อยลงโคนเสา
- ทำความสะอาดได้ ถ้ามีใบไม้ตก ควรขึ้นไปล้างได้สะดวก
- บ้านใกล้ทะเล เลือกวัสดุรางและตัวยึดที่ทนสนิม ดูป้องกันสนิมบ้านใกล้ทะเลในกระบี่
สิ่งที่ช่างดูที่หน้างาน
- ความสูงจุดยึด คานหรือขอบคอนกรีตอยู่สูงแค่ไหน ยึดได้ไหม
- ของที่ติดข้างบน ชายคาบ้านเดิม ช่องลม ฝ้า มีผลกับการทำรอยต่อ
- วงกบประตู หน้าต่าง ปลายกันสาดต่ำสุดได้แค่ไหนโดยไม่บัง
- คราบน้ำเดิม บนผนังและพื้น บอกทิศฝนสาด
- น้ำจากหลังคาบ้านเดิม ตกลงตรงไหน
- ทางระบายน้ำพื้น ปลายท่อลงจะไปต่อทางไหน
- ทิศแดด ถ้าอยากกันแดดด้วย
- วัสดุที่อยากใช้ และดูค่าที่ผู้ผลิตรุ่นนั้นกำหนด เทียบวัสดุได้ที่เมทัลชีท vs PU โฟม vs ไวนิล vs โพลีคาร์บอเนต
ความผิดพลาดที่เจอบ่อย
- ทำกันสาดเกือบแบนเพราะอยากให้ดูเรียบ แต่วัสดุไม่รองรับความลาดต่ำ
- ยื่นสั้นเกินไปจากจุดยึดที่สูง ฝนเฉียงยังเข้า
- ไม่มีรางน้ำ น้ำตกลงหน้าประตูพอดี
- รางน้ำติดแนวราบ น้ำขัง ตะกอนพอก
- ไม่ทำแฟลชชิ่งตรงรอยต่อกับผนัง ยิงซิลิโคนอย่างเดียว อ่านเรื่องนี้ต่อได้ที่รอยต่อหลังคากับบ้านเดิม จุดที่รั่วบ่อยที่สุด
- ใช้ระยะแปห่างเกินที่ผู้ผลิตแผ่นกำหนด แผ่นแอ่น
เช็กลิสต์ก่อนทำกันสาด
- ตัดสินใจว่ากันสาดนี้กันฝน กันแดด หรือคลุมทางเดิน
- ถามช่างว่าวัสดุที่เลือก ผู้ผลิตกำหนดความลาดขั้นต่ำเท่าไหร่
- ถามว่าหน้างานนี้ทำลาดได้เท่าไหร่ ปลายต่ำสุดสูงจากพื้นเท่าไหร่
- ถามว่าระยะยื่นเท่านี้ ต้องมีเสาไหม
- ตกลงเรื่องรางน้ำ ท่อลง และปลายท่อไปทางไหน
- ถามวิธีทำรอยต่อกับผนังบ้าน
- ดูราคากันสาด เพื่อคิดงบคร่าวๆ
ส่งรูปผนังที่จะทำกันสาดมาก่อน
ถ่ายรูปมุมกว้างของผนังหรือหน้าบ้านที่จะทำกันสาด จุดที่จะยึด คราบน้ำเดิมบนผนังหรือพื้น ขนาดคร่าวๆ ที่อยากยื่น และบอกอำเภอหรือตำบล ส่งทางไลน์ได้ที่หน้าติดต่อเรา ช่างจะช่วยดูว่าควรยื่นเท่าไหร่และต้องมีรางน้ำไหม
