ราวจับสำหรับบ้านที่มีผู้สูงอายุ ติดตรงไหน ยึดยังไงให้ใช้ได้จริง

ราวจับสำหรับผู้สูงอายุควรติดในจุดที่คนต้องเปลี่ยนระดับหรือเสียการทรงตัวง่าย ได้แก่ ทางลาด ขั้นบันได ทางเดินที่เปียกได้ และทางจากตัวบ้านไปห้องน้ำ ราวที่ดีต้องจับได้เต็มมือ ยาวต่อเนื่องไม่ขาดช่วง และยึดแน่นพอให้ทิ้งน้ำหนักตัวได้โดยไม่โยก ถ้าติดแค่ให้มี แต่ยึดไม่แน่นหรือจับไม่ถนัด ผู้ใช้จะไม่กล้าจับ

บทความนี้ช่างรงค์เล่าว่าเวลาไปดูบ้านที่อยากติดราวจับให้พ่อแม่หรือผู้สูงอายุ เราดูอะไร และจุดไหนที่ควรระวัง

ก่อนติด ถามคนที่ต้องใช้ก่อน

ราวจับไม่ใช่ของตกแต่ง คนที่รู้ดีที่สุดว่าต้องติดตรงไหนคือคนที่เดินในบ้านทุกวัน ลองสังเกตหรือถามเรื่องเหล่านี้

• ปกติเดินเกาะอะไรอยู่แล้ว เช่น เกาะผนัง เกาะขอบโต๊ะ เกาะประตู จุดนั้นคือจุดที่ต้องการราวจริง
• ถนัดมือข้างไหน มีข้างไหนที่แรงน้อยกว่า
• ใช้ไม้เท้า วอล์กเกอร์ หรือรถเข็นไหม เพราะมีผลกับความกว้างทางเดินและตำแหน่งราว
• ช่วงไหนเดินลำบากที่สุด กลางคืน ตอนฝนตก หรือตอนลุกจากเตียงไปห้องน้ำ

จุดที่ควรติดราวจับ

ทางลาด

ทางลาดเป็นจุดที่ทั้งขาขึ้นและขาลงต้องใช้แรงและการทรงตัว ควรมีราวตลอดความยาวทางลาด และถ้าผู้ใช้ต้องใช้มือทั้งสองข้าง ควรมีทั้งสองฝั่ง ปลายราวควรยื่นเลยจุดเริ่มและจุดสิ้นสุดทางลาดออกไปเล็กน้อย ให้มือยังจับได้ตอนก้าวขึ้นหรือก้าวลงพื้นราบ

ความชันของทางลาดเองก็สำคัญ ถ้าทางลาดชันเกินไป ราวจับช่วยได้ไม่มาก เรื่องระยะความชันและความยาวทางลาด ให้ตรวจสอบจากแนวทางของหน่วยงานรัฐเรื่องสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุและคนพิการ

ขั้นบันไดหน้าบ้านและหลังบ้าน

แม้แค่สองสามขั้นก็ควรมีราว ขั้นบันไดหน้าบ้านในกระบี่มักโดนฝน พื้นเปียก ตะไคร่ขึ้น คนสูงอายุลื่นล้มตรงนี้ได้ง่าย ราวควรเริ่มก่อนขั้นแรกและจบหลังขั้นสุดท้าย

ทางเดินรอบบ้าน

ทางเดินที่ต่างระดับ พื้นไม่เรียบ หรือเป็นทางยาวที่ไม่มีอะไรให้เกาะ ควรมีราวอย่างน้อยฝั่งเดียว ถ้ากำลังจะทำทางเดินหรือระเบียงใหม่ ควรคิดเรื่องราวไปพร้อมกัน ดูงานพื้นระเบียงและทางเดินสมาร์ทบอร์ดประกอบได้

ทางจากบ้านไปห้องน้ำนอกบ้าน

บ้านต่างจังหวัดหลายหลังมีห้องน้ำแยกอยู่นอกตัวบ้านหรืออยู่หลังครัว ทางเดินช่วงนี้มักเปียก มืด และคนต้องเดินตอนกลางคืน ควรมีทั้งราวจับและหลังคาคลุม ถ้ามีหลังคาอยู่แล้วแต่รั่วหรือน้ำหยดลงทางเดิน ต้องแก้หลังคาก่อน อ่านเรื่องหลังคาคลุมทางเดินได้ที่กันสาดยื่นเท่าไหร่ องศาเท่าไหร่ รางน้ำต้องมีไหม

สำหรับราวจับด้านในห้องน้ำ เช่น ข้างโถสุขภัณฑ์หรือที่อาบน้ำ เป็นงานที่ต้องใช้อุปกรณ์เฉพาะสำหรับห้องน้ำ เรื่องนี้สอบถามทางไลน์พร้อมส่งรูปห้องน้ำมาก่อน

จับถนัดมือ ต้องดูอะไร

• ขนาดราวต้องกำได้รอบ ราวที่ใหญ่เกินไปกำไม่รอบ เวลาลื่นจะจับไม่อยู่ ราวแบนกว้างๆ ดูสวยแต่จับไม่แน่น ขนาดที่แนะนำให้ดูตามแนวทางของหน่วยงานรัฐ แล้วให้ผู้ใช้ลองกำตัวอย่างก่อน
• มีระยะห่างจากผนัง ให้มือสอดเข้าไปกำได้ ไม่ครูดข้อนิ้วกับผนัง
• ผิวต้องเรียบ ไม่มีคม รอยเชื่อม หัวน็อต ขอบปลายท่อ ต้องเจียรและเก็บให้เรียบ มือผู้สูงอายุผิวบาง ถลอกง่าย
• ปลายราวไม่ควรเป็นปลายตัด ควรโค้งลงหรือโค้งเข้าผนัง กันเสื้อผ้าเกี่ยวและกันกระแทก
• ต่อเนื่อง ไม่ขาดช่วง ถ้ามีเสาหรือขายึดขวางมือ ผู้ใช้ต้องปล่อยมือแล้วจับใหม่ ซึ่งเป็นจังหวะที่เสี่ยงล้ม
• ความสูงเหมาะกับคนใช้ ความสูงอ้างอิงให้ตรวจสอบจากคู่มือหรือกฎกระทรวงฉบับทางการเรื่องสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุ แล้วปรับให้เข้ากับผู้ใช้จริงที่หน้างาน
• ราวกลางแจ้งโดนแดดร้อน เหล็กสีเข้มตากแดดจัดจะร้อนมือ ถ้าเป็นจุดที่แดดตีตลอด คุยกับช่างเรื่องสีหรือหลังคาคลุม

ยึดผนังหรือยึดพื้น

ราวจับต้องรับแรงตอนคนทิ้งน้ำหนักทั้งตัว โดยเฉพาะตอนเสียหลัก จุดยึดจึงสำคัญกว่าตัวราว

ยึดผนัง

• เหมาะกับทางเดินที่มีผนังคอนกรีตหรือผนังก่ออิฐที่แข็งแรง
• ข้อดีคือไม่มีเสาเกะกะพื้นทางเดิน
• ต้องระวัง ผนังเบา เช่น ผนังบางชนิดที่ไม่ได้ออกแบบให้รับแรงดึง พุกยึดอาจหลุด ต้องหาโครงหรือเสาด้านในให้ยึด หรือเปลี่ยนไปยึดพื้นแทน
• ต้องเช็กว่าในผนังมีท่อน้ำหรือสายไฟวิ่งผ่านตรงที่จะเจาะไหม

ยึดพื้น

• ใช้กับทางลาด ทางเดินกลางแจ้ง หรือด้านที่ไม่มีผนัง
• เสาต้องยึดกับพื้นคอนกรีตที่หนาและแข็งแรงพอ หรือหล่อฐานใหม่
• พื้นเดิมที่แตก ร่อน หรือทรุด ยึดเสาลงไปก็โยก ต้องแก้พื้นก่อน
• โคนเสาเป็นจุดที่น้ำขังและสนิมเริ่มก่อน ต้องเก็บรอบโคนให้น้ำไหลออก

ถ้าทางเดินเป็นพื้นระเบียงไม้หรือสมาร์ทบอร์ด ไม่ควรยึดเสาราวกับแผ่นพื้นอย่างเดียว ต้องยึดลงโครงเหล็กหรือโครงสร้างด้านล่าง

สิ่งที่ช่างดูที่หน้างาน

• เส้นทางที่ผู้สูงอายุเดินจริง จากห้องนอนถึงห้องน้ำ จากประตูบ้านถึงที่จอดรถ
• จุดต่างระดับ ขั้นบันได ธรณีประตู ทางลาด พื้นลดระดับ
• ผนังข้างทางเดิน เป็นผนังชนิดไหน แข็งแรงพอยึดไหม มีท่อหรือสายไฟไหม
• พื้น คอนกรีตหนาพอไหม มีแตกร้าวหรือทรุดไหม เปียกและลื่นแค่ไหน
• หลังคาและแสงสว่าง ทางเดินโดนฝนไหม กลางคืนมืดไหม
• ความกว้างทางเดิน ติดราวแล้วยังเดินพร้อมไม้เท้าหรือวอล์กเกอร์ได้ไหม
• ระยะจากทะเล บ้านโซนติดทะเลต้องคิดเรื่องกันสนิมมากขึ้น ดูป้องกันสนิมบ้านใกล้ทะเลในกระบี่

จุดที่เจ้าของบ้านมักพลาด

1. ติดราวเฉพาะจุดที่มองเห็นง่าย เช่น หน้าบ้าน แต่ทางไปห้องน้ำตอนกลางคืนไม่มี
2. ราวขาดช่วง ติดเป็นท่อนๆ มีช่วงที่ต้องปล่อยมือ
3. เลือกราวสวยแต่จับไม่ถนัด ขนาดใหญ่เกิน หรือเป็นแผ่นแบน
4. ยึดกับผนังเบาหรือพื้นที่แตก ใช้ไปสักพักราวโยก
5. ไม่เก็บรอยเชื่อมและปลายราว มือถลอก เสื้อผ้าเกี่ยว
6. ไม่ให้คนใช้ลองจับก่อนยึดจริง ความสูงไม่พอดีกับตัวผู้ใช้
7. ติดราวแต่ไม่แก้พื้นลื่น ราวช่วยได้ แต่พื้นที่ลื่นยังเป็นต้นเหตุ

เช็คลิสต์ก่อนติดราวจับให้ผู้สูงอายุ

• เดินตามเส้นทางที่ผู้สูงอายุใช้จริง จดจุดที่ต้องเกาะ
• ระบุทางลาด ขั้นบันได และจุดต่างระดับทั้งหมด
• ถามว่าถนัดมือข้างไหน ต้องการราวสองฝั่งไหม
• ตรวจสอบระยะความสูงและขนาดราวจากแนวทางของหน่วยงานรัฐฉบับทางการ
• ให้ผู้ใช้ลองจับตัวอย่างก่อนยึดจริง
• เช็กผนังและพื้นว่ายึดได้แน่นจริง
• ราวต่อเนื่อง ปลายราวเก็บเรียบร้อย ไม่มีคม
• ทางเดินกลางแจ้งมีหลังคาและแสงสว่างพอ
• พื้นไม่ลื่นเมื่อเปียก
• ถ้ามีข้อสงสัยเรื่องสุขภาพหรือการเคลื่อนไหวของผู้ใช้ ปรึกษานักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ประกอบ

ขั้นตอนทำงานกับร้าน

ร้านมีประเมินหน้างานฟรี ทีมช่างประสบการณ์มากกว่า 30 ปีไปเดินดูเส้นทางจริง วัดความยาว ดูผนังและพื้น แล้วทำใบเสนอราคาให้ งานเริ่มต้น 10,000 บาท ถ้าตกลงทำ มัดจำ 30% ก่อนเริ่มงาน ออกบิลเงินสด (ไม่มี VAT) และมีประกัน 1 ปีตามเงื่อนไขหน้างาน ดูรายละเอียดงานได้ที่หน้าราวจับทางเดิน และถ้ากำลังเทียบราคาจากหลายเจ้า อ่านวิธีอ่านและเทียบใบเสนอราคางานต่อเติมก่อน

ส่งรูปทางเดินมาให้ช่างดูก่อน

อยากให้ช่างช่วยดูว่าบ้านควรติดราวตรงไหนบ้าง ส่งรูปมาทางไลน์ได้ที่หน้าติดต่อเรา ถ่ายมุมกว้างของทางเดิน ทางลาด หรือขั้นบันได ผนังข้างทางที่จะยึด พื้นช่วงนั้น ความยาวคร่าวๆ และบอกอำเภอหรือตำบล ถ้าบอกได้ว่าผู้ใช้ใช้ไม้เท้าหรือวอล์กเกอร์ด้วยจะดีมาก